اینترنت با اختلال شدید وصل شد؛ بیانیه تند دولت و بازگشایی گوگل پلی

اتصال به شبکه جهانی اینترنت بین الملل پس از گذشت هشتاد و هشت روز قطعی کامل و اعمال محدودیت های شدید، سرانجام برای کاربران ایرانی برقرار شد. با وجود ابلاغ رسمی دستور رئیس جمهور برای رفع فیلترینگ کلان، گزارش های میدانی نشان می دهند که این بازگشایی با کندی شدید سرعت و اختلالات گسترده همراه است. هم زمان با این اتفاق، شورای اطلاع رسانی دولت با انتشار یک بیانیه تحلیلی و تند، ضمن دفاع از حق قانونی مردم در دسترسی به فضای مجازی، به شدت از فشارهای سیاسی جریان های تندرو و عملکرد جناحی صداوسیما انتقاد کرده است.

ابعاد حقوقی بیانیه جدید دولت

شورای اطلاع رسانی دولت در بیانیه رسمی خود صراحتاً تاکید کرده است که دسترسی به شبکه جهانی یک امتیاز ویژه نیست، بلکه حق قانونی و عمومی تمام شهروندان است. دولت با استناد به اصول متعدد قانون اساسی اعلام کرد که استمرار محدودیت های اضطراری بدون مجوز مجلس شورای اسلامی فاقد وجاهت قانونی است. در این بیانیه آمده است که به دستور شخص رئیس جمهور، ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف تشکیل شده تا به وضعیت ناپایدار شبکه پایان دهد و چرخ های آسیب دیده اقتصاد دیجیتال را دوباره به حرکت درآورد.

آمار خسارت های قطعی اینترنت

بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده در بیانیه دولت، بیش از چهل و هفت درصد از مردم اعلام کرده اند که محدودیت های اخیر آسیب های مالی سنگینی به مشاغل و کسب و کارهای آنلاین آن ها وارد کرده است. همچنین نزدیک به هفتاد و هشت درصد از شهروندان، شیوه دسترسی به شبکه در ماه‌های گذشته را کاملاً ناعادلانه توصیف کرده اند. دولت یادآور شده است که بدون داشتن یک بستر ارتباطی پایدار و آزاد، تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه برای رسیدن به سهم ده درصدی اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی غیرممکن خواهد بود.

انتقاد از تندروها و صداوسیما

بخش جنجالی بیانیه دولت به تقابل صریح با اقلیت پرهیاهو و جریان های سیاسی تندرو اختصاص دارد که مطالبات عمومی جامعه را به میدان تسویه حساب های جناحی تبدیل کرده اند. شورای اطلاع رسانی دولت با گلایه شدید از عملکرد رسانه ملی اعلام کرد که صداوسیما پس از دسترسی همگانی مردم به شبکه، تنها به انعکاس نظرات تند مخالفان پرداخته است. دولت این رویکرد رسانه ملی را ایستادن در برابر خواست آشکار عموم جامعه و یک بازی نگران کننده در زمین تفرقه افکنان دانسته است.

بازگشایی گوگل پلی و اپ استور

در جریان روند رفع فیلترینگ تدریجی، دسترسی کاربران ایرانی به فروشگاه های رسمی موبایل یعنی گوگل پلی و اپ استور بدون نیاز به ابزارهای تغییر آی پی ممکن شده است. این گشایش پس از آن رخ می دهد که در طول دوره قطعی، فرآیند دریافت به روزرسانی های امنیتی برای اپلیکیشن های حیاتی گوشی های هوشمند به طور کامل مختل شده بود. اگرچه پلتفرم های دانلود برنامه فعال شده اند، اما سطح دسترسی در اپراتورهای مختلف هنوز یکسان نیست و کاربران در برخی شبکه های سیار همچنان با دیوارهای فیلترینگ عادی مواجه می شوند.

تحلیل کارشناسان از اختلالات عمدی

بررسی محققان شبکه نشان می دهد که وضعیت فعلی را به هیچ عنوان نمی توان یک ارتباط عادی نامید و زیرساخت های ارتباطی به شدت تضعیف شده اند. وحید فرید، کارشناس حوزه اینترنت، اعلام کرده است که مسدود شدن گسترده ترافیک UDP و قطع شدن زودهنگام ارتباطات TCP باعث ناپایداری شدید فیلترشکن ها و سرویس های داخلی شده است. به باور این کارشناس، اختلالات ساختاری موجود کاملاً عمدی بوده و با هدف از کار انداختن ابزارهای دسترسی رایگان صورت گرفته است تا فرآیند اتصال به پهنای باند بین المللی برای کاربران پرهزینه تر شود.

وضعیت قرمز دیتاسنترهای داخلی

آرین اقبال، محقق سرشناس شبکه، با تایید ناپایداری سیستم ها اعلام کرد که بزرگ ترین مشکل فعلی، قطع ماندن دیتاسنترها پس از یک اتصال کوتاه یک ساعته در روز اول است. وی تاکید کرد که چرخ اقتصاد دیجیتال و فعالیت فریلنسرها به بستر دیتاسنترها وابسته است اما شواهد نشان می دهند مداخلاتی خارج از لایه فنی برای قطع مجدد آن ها انجام می شود. در همین رابطه، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با انتشار پستی از کاربران خواست صبور باشند و اعلام کرد بهبود کیفیت ترافیک بین الملل به دلیل طولانی بودن دوره قطعی ها، نیازمند چند روز زمان است.